Gliwickie lata Tadeusza Różewicza
film dokumentalny

- - - - - - - - - - - - - -

O Tadeuszu Różewiczu powstało kilka filmów dokumentalnych, jednak nigdy dotąd wybitny poeta (poważny kandydat do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury) nie wypowiadał się na temat 20 lat spędzonych w Gliwicach. W 1949 roku wziął tu ślub z Wiesławą Kozłowską, tu urodzili się jego dwaj synowie: Kamil i Jan. Tu stworzył setki wierszy, a także poematy i kilka dramatów, a wśród nich słynną „Kartotekę”, która do dziś uznawana jest za jedno z najważniejszych dzieł w historii polskiej literatury i europejskiego teatru. Otrzymał honorowe obywatelstwo Gliwic w 1995 roku. W związku z tym na prośbę dyrektora Gliwickiego Teatru Muzycznego Pawła Gabary Samorząd Miasta Gliwice uznał, że warto zrealizować dokument pokazujący, jak ważny był gliwicki okres w twórczości jednego z najwybitniejszych pisarzy współczesnych Europy.

W filmie wyreżyserowanym przez Krzysztofa Korwina Piotrowskiego wypowiadają się: Tadeusz Różewicz, jego żona Wiesława, syn Kamil, bratanek  Paweł Różewicz, a także zagraniczni tłumacze i przyjaciele Różewicza (Vlasta Dvořačkova, Barbara Verdiani, Krisztina Baba, Janina Szarek, Gilda Bereska, Irena Lexova, prof. Olav Münzberg). Mówią również o poecie m.in.: Wojciech Pszoniak, Andrzej Wajda, Kazimierz Kutz, Krzysztof Penderecki, Piotr Lachmann i prezydent Gliwic Zygmunt Frankiewicz. Wiersze, fragmenty poematów i wspomnień  Różewicza prezentują wybitni aktorzy: Jan Peszek i Jerzy Trela. Sam poeta również czyta kilka swoich wierszy. Wykorzystano też unikalne nagrania archiwalne Gliwic ze zbiorów TVP Katowice oraz stare fotografie z Muzeum w Gliwicach.

Premiera dokumentu „Gliwickie lata Tadeusza Różewicza” odbyła się w budynku Sceny Bajka - Kina Amok 13 listopada 2009 roku o godzinie 19.00 w ramach festiwalu „Camera Silesia”, organizowanego przez Muzeum w Gliwicach oraz Gliwicki Teatr Muzyczny i Kino Amok. Po prezentacji filmu odbyło się spotkanie z udziałem realizatorów i osób w nim występujących, które prowadziła red. Ewa Niewiadomska. Kolejne prezentacje filmu odbyły się m.in. 14 i 15 listopada 2009 r.

Za reżyserię „Gliwickich lat Tadeusza Różewicza” Krzysztof Korwin Piotrowski otrzymał II nagrodę na VI Polonijnym Festiwalu Multimedialnym „Polskie Ojczyzny 2011” w Częstochowie. Przewodniczącym jury był Paweł Woldan, scenarzysta i reżyser ponad 60. filmów dokumentalnych, były student Krzysztofa Kieślowskiego. „Gliwickie lata Tadeusza Różewicza” miały premierę telewizyjną 28 lutego 2010 r. w TVP 2. Były także emitowane na antenie TVP Kultura i TVP Polonia. Za granicą odbyły się pokazy specjalne w Teatrze Studio am Salzufer w Berlinie, na University of Alberta w Edmonton (Kanada) i w Stacji Naukowej PAN w Wiedniu. Współscenarzystką dokumentu jest Maria Dębicz, zajmująca się międzynarodową recepcją twórczości Różewicza od 30 lat. Film został wydany na DVD przez „Tygodnik Powszechny” (z 9 października 2011). Prezentowano go m.in. na festiwalach: „Camera Silesia” w Gliwicach, „Różewicz rozrzucony” we Wrocławiu, „Różewicz Open Festiwal” w Radomsku, i na „Rybnickich Dni Literatury” oraz z okazji 50-lecia prapremiery "Kartoteki" w Teatrze Dramatycznym w Warszawie.

Czas trwania filmu: ok. 60 minut

- - - - - - - - - - - - - - - - -

Scenariusz: Maria Dębicz, Krzysztof Korwin Piotrowski
Reżyseria: Krzysztof Korwin Piotrowski
Zdjęcia: Mieczysław Chudzik, Andrzej Prynda
Montaż: Norbert Rudzik
Produkcja: Gliwicki Teatr Muzyczny
Premiera: 13 listopada 2009, Scena Bajka-Kino Amok w w Gliwicach
Premiera telewizyjna: 28 lutego 2010, TVP 2
Premiera zagraniczna: 28 lutego 2010, Theater Studio am Salzufer w Berlinie (Niemcy)

Zobacz fragment filmu: TUTAJ

- - - - - - - - - - - - - - - - - -

TADEUSZ RÓŻEWICZ

Urodził się 9 października 1921 roku w Radomsku, jest jednym z najwybitniejszych pisarzy współczesnych. Zadebiutował w 1947 roku tomem poezji „Niepokój”, gdzie doświadczenie II wojny światowej wyraził nowym językiem poetyckim, który stał się wkrótce punktem odniesienia dla całej późniejszej poezji.

Po głośnym debiucie przyszły kolejne tomy poezji, m.in. „Czerwona rękawiczka”, „Równina”, „Rozmowa z księciem”. W 1960 roku, znany już dobrze poeta, zadebiutował jako dramaturg sztuką pt. „Kartoteka”, (prapremiera odbyła się 25 marca 1960 roku w Teatrze Dramatycznym w Warszawie).

Na dorobek twórczy Różewicza składają się nie tylko tomy poezji (ostatni  - to wydany w 2008 roku tomik „Kup kota w worku”), czternaście utworów dramatycznych, ale także trzy obszerne tomy prozy, z tak znanymi opowiadaniami, jak „Wycieczka do muzeum”, czy „Śmierć w starych dekoracjach” oraz  scenariusze filmowe, niektóre napisane wspólnie z bratem, reżyserem Stanisławem Różewiczem („Świadectwo urodzenia”, „Opadły liście z drzew”).

Dzieła Różewicza zostały przetłumaczone na ponad 50 języków, lista tłumaczy liczy ponad 500 nazwisk, a utwory ukazały się w 230 tomach autorskich oraz w kilkuset antologiach i prawie tysiącu obcojęzycznych czasopism. Sztuki Różewicza,  począwszy od „Kartoteki” (pierwsza zagraniczna premiera w USA w 1961 roku) od razu znalazły drogę nie tylko na sceny zawodowe, ale także do teatrów awangardowych i studenckich w Europie, Ameryce Południowej i Australii.        

Twórczość Różewicza od kilku dekad inspiruje młode pokolenia artystów. Pisarz nie tylko tworzy nowe utwory, ale podejmuje próby rewizji dzieł gotowych, jak nowe redakcje wierszy, czy słynne próby dekonstrukcji „Kartoteki”, które doprowadziły do opublikowania „Kartoteki rozrzuconej”.  

Poeta jest członkiem krajowych i zagranicznych stowarzyszeń twórczych oraz laureatem wielu nagród, wśród nich: Austriackiej Nagrody Państwowej (1982), włoskiej  Premio Librex  Montale (2003), Europejskiej Nagrody Literackiej (2007), doktorem honoris causa wielu uniwersytetów i uczelni artystycznych.

Od 1968 roku mieszka i pracuje we Wrocławiu, dokąd przeprowadził się z Gliwic, w których spędził 20 ważnych lat życia.

- - - - - - - - - - - - - - - - - -

	Sfinansowano ze środków Samorządu Miasta Gliwice